Geluidsoverlast warmtepomp: de regels in Nederland (40 dB-norm)

Decibel, afgekort dB, is de eenheid waarin geluid wordt gemeten. De decibelschaal is logaritmisch, wat betekent dat een paar decibel verschil al duidelijk hoorbaar kan zijn. Een toename van ongeveer 10 dB wordt door mensen ervaren als een verdubbeling van het geluid.

Ter vergelijking: zacht gefluister zit rond de 30 dB en een normaal gesprek rond de 60 dB. Een geluidsniveau van 40 dB op de erfgrens komt ongeveer overeen met een zacht achtergrondgeluid. Die grens is bewust gekozen om de nachtrust van omwonenden te beschermen.

De landelijke geluidsnorm voor warmtepompen geldt sinds april 2021. Daarvoor waren er geen uniforme landelijke regels voor het geluid van warmtepompen bij woningen, wat regelmatig tot discussies tussen buren leidde.

De norm is opgenomen in de bouwregelgeving en geldt voor nieuw geplaatste installaties bij woningen. Wie een warmtepomp laat installeren, moet er dus voor zorgen dat de buitenunit aan de geluidsnorm voldoet. Dit is een belangrijk aandachtspunt bij de keuze van het systeem en de plaatsing van de buitenunit.

Het geluid van een warmtepomp wordt beoordeeld op de erfgrens met de buren, op de plek waar de geluidsoverlast het grootst kan zijn. Daarbij spelen onder andere de afstand van de buitenunit tot de erfgrens en de richting waarin de ventilator blaast een belangrijke rol.

Een buitenunit die verder van de erfgrens staat en niet in de richting van de slaapkamer of tuin van de buren blaast, blijft gemakkelijker binnen de geluidsnorm. Een omkasting kan helpen het geluid verder te dempen. Toch blijft een buitenunit altijd een geluidsbron, en daarin zit het verschil met een systeem zonder buitenunit.

In de praktijk is een PVT-systeem de stilste oplossing voor buiten, omdat er geen geluidsbron in de tuin aanwezig is. Bij een PVT-systeem vormen PVT-panelen de warmtebron voor de warmtepomp. Deze thermische warmtewisselaars achter de zonnepanelen benutten warmte uit de buitenlucht, waardoor een buitenunit niet nodig is. Daardoor speelt de geluidsnorm op de erfgrens voor de installatie zelf geen rol.

De warmtepomp staat binnen in een technische ruimte en werkt zeer efficiënt. De Qube-warmtepomp van HR energy haalt een SCOP tot 5,6 onder gunstige omstandigheden. Zo profiteer je niet alleen van een stille oplossing, maar ook van een energiezuinig systeem. 

Een compleet PVT-systeem zonder buitenunit van HR energy is verkrijgbaar vanaf € 8.000 inclusief btw, na aftrek van de ISDE-subsidie. De investering is hoger dan die van een losse cv-ketel, maar daar staan lagere energiekosten, meer comfort en een stille werking tegenover.

Voor de warmtepomp kun je ISDE-subsidie aanvragen. Voor een warmtepomp van minimaal 4 kW met energielabel A+++ bedraagt de ISDE-subsidie € 4.425, volgens RVO. De subsidie vraag je aan nadat de installatie is uitgevoerd.

Met de groei van het aantal warmtepompen blijft geluid een belangrijk onderwerp. De huidige geluidsnorm van 40 dB op de erfgrens beschermt de nachtrust van omwonenden en zal ook in de toekomst een belangrijk aandachtspunt blijven. Wie nu kiest voor een stille oplossing, kiest voor een systeem dat past binnen de huidige regelgeving.

Een systeem zonder buitenunit is in dat opzicht een toekomstbestendige oplossing, omdat er buiten geen geluidsbron aanwezig is. Voor de actuele eisen in jouw situatie raadpleeg je altijd je gemeente en de informatie van Milieu Centraal.

Geluid van een warmtepomp speelt niet alleen een rol voor je buren, maar ook voor je eigen wooncomfort. Een zoemende buitenunit vlak bij je terras of slaapkamerraam kan storend zijn, vooral in de avond en de nacht. Bij een systeem zonder buitenunit speelt dit niet, omdat er buiten geen geluidsbron aanwezig is.

Daardoor kun je genieten van een rustige tuin en een slaapkamer zonder achtergrondgeluid van een buitenunit. Voor veel huiseigenaren is dat een belangrijke reden om voor een warmtepomp zonder buitenunit te kiezen, naast het behoud van een nette gevel en tuin.