Meer informatie

Wat is een PVT-systeem en hoe werkt het? De complete gids

Een PVT-systeem is een installatie die met speciale panelen tegelijk elektriciteit en warmte opwekt en die warmte via een warmtepomp gebruikt om je woning te verwarmen. De afkorting PVT staat voor photovoltaisch-thermisch. In deze complete gids lees je wat een PVT-systeem precies is, hoe het werkt, waaruit het bestaat en voor wie het geschikt is. Je ontdekt ook waarom een PVT-systeem zonder buitenunit werkt, wat het oplevert en waar je op moet letten voordat je de overstap maakt.

Wat is een PVT-systeem?

Een PVT-systeem combineert zonnepanelen en een warmtepomp in een samenhangende installatie. Het wekt stroom op uit zonlicht en wekt warmte op uit de buitentemperatuur, zonder dat er een luidruchtige buitenunit in de tuin nodig is.

De panelen liggen op het dak en zien er hetzelfde uit als gewone zonnepanelen. Onder die panelen loopt een gesloten vloeistofsysteem dat de opgevangen warmte naar een warmtepomp binnen in huis brengt. Zo levert een installatie tegelijk je elektriciteit en de bron voor je verwarming. HR energy produceert PVT-systemen in Nederland en levert het paneel, de warmtepomp en de monitoring uit een hand.

PVT-systeem van HR energy op een schuin dak zonder zichtbare buitenunit

PVT betekent photovoltaisch-thermisch

PVT is de combinatie van twee technieken. Photovoltaisch betekent het opwekken van elektriciteit uit zonlicht, precies wat een gewoon zonnepaneel doet. Thermisch betekent het verzamelen van warmte-energie. Die warmte wordt gebruikt door de warmtepomp. Een PVT-paneel doet deze twee dingen tegelijk op hetzelfde stuk dak.

Het verschil met gewone zonnepanelen

Een gewoon zonnepaneel, ook wel een PV-paneel genoemd, wekt alleen elektriciteit op. Een PVT-paneel heeft daarnaast een warmtewisselaar aan de achterkant die warmte opvangt. Doordat die warmte wordt afgevoerd, blijft het paneel koeler. Dat kan bijdragen aan een hoger elektrisch rendement van het PV-deel. Wil je dit verschil dieper begrijpen, lees dan onze uitleg over het verschil tussen PV-panelen en PVT-panelen en de werking van PVT-panelen.

Hoe werkt een PVT-systeem?

Een PVT-systeem werkt in drie stappen: de panelen wekken stroom op, ze oogsten tegelijk warmte uit de buitenlucht en het zonlicht, en een warmtepomp brengt die warmte naar een bruikbare temperatuur voor verwarming en warm tapwater.

Stap 1: de voorkant wekt elektriciteit op

De bovenkant van het paneel bestaat uit zonnecellen die zonlicht omzetten in elektriciteit. Die stroom gebruik je in huis, bijvoorbeeld om de warmtepomp te laten draaien. Op deze manier voedt het systeem voor een deel zijn eigen verwarming.

Stap 2: de achterkant oogst warmte

Achter het paneel zit een thermische collector met een vloeistof. Die vloeistof neemt warmte op uit de buitenlucht en uit het paneel zelf. Een veelgehoord misverstand is dat alle warmte rechtstreeks uit de zon komt. In werkelijkheid komt een groot deel uit de buitenlucht, waardoor het systeem ook werkt op bewolkte dagen en in de winter. We leggen dit principe uit in het artikel over waarom een groot deel van de warmte uit de buitenlucht komt.

Stap 3: de warmtepomp maakt de warmte bruikbaar

De warmte die de panelen oogsten heeft een lage temperatuur. Een warmtepomp verhoogt de temperatuur tot een niveau dat geschikt is voor je verwarming en warm water. De warmtepomp van HR energy heet de Qube en is in eigen beheer ontwikkeld.

De Qube-warmtepomp behaalt een SCOP tot 5,0 voor verwarming. SCOP staat voor Seasonal Coefficient of Performance en geeft het gemiddelde rendement van een warmtepomp over een volledig jaar weer. Een SCOP van 5,0 betekent dat het systeem over een heel stookseizoen gemiddeld vijf keer meer warmte levert dan het aan elektriciteit verbruikt. Hoe hoger de SCOP, hoe efficiënter de warmtepomp.

Thermische collector aan de achterkant van een PVT-paneel

Waarom een PVT-systeem geen buitenunit nodig heeft

Bij een gewone lucht-water warmtepomp staat buiten een ventilator die warmte uit de lucht haalt. Die ventilator maakt geluid. Bij een PVT-systeem nemen de panelen op het dak deze functie over, waardoor geen buitenunit met ventilator nodig is. Dat zorgt niet alleen voor een stille werking, maar ook voor minder bewegende onderdelen. Sinds april 2021 geldt in Nederland een geluidsnorm van maximaal 40 dB op de erfgrens in de nacht voor warmtepompen, volgens Milieu Centraal. Een PVT-systeem zonder buitenunit blijft daar ruim onder. Lees meer over de warmtepomp zonder buitenunit en de geluidsnormen in Nederland.

Zijaanzicht van een gebouw met PVT-panelen van HR energy op het dak

Waaruit bestaat een compleet PVT-systeem?

Een compleet PVT-systeem bestaat uit drie hoofdonderdelen: de PVT-panelen op het dak, een warmtepomp binnen in huis en een monitoringsysteem dat de opbrengst bijhoudt.

PVT wisselaar

De PVT-panelen: Qpanel

De PVT-panelen vormen de bron van het systeem. HR energy levert deze panelen onder de naam Qpanel. Ze wekken stroom op en oogsten warmte tegelijk. Voor woningen met bestaande zonnepanelen is er de Qpanel Retrofit, waarmee bestaande panelen worden uitgebreid tot een PVT-systeem.

Qube PVT-warmtepomp

De warmtepomp: Qube

De Qube is de warmtepomp die de geoogste warmte naar een hogere temperatuur brengt. Omdat de panelen de buitenunit vervangen, staat de Qube binnen en blijft de buitenkant van de woning rustig en onopvallend.

HR energy app op een mobiele telefoon

Monitoring met LinQ

HR energy levert het monitoringsysteem LinQ, waarmee bewoners de opbrengst en het verbruik van hun systeem volgen. Zo zie je precies hoeveel stroom en warmte je installatie levert en houd je grip op je energieverbruik.

Wat zijn de voordelen van een PVT-systeem?

De belangrijkste voordelen van een PVT-systeem zijn dat het stil is en geen buitenunit nodig heeft, dat het stroom en warmte uit één installatie levert, dat het weinig onderhoud vraagt en dat het ruimte bespaart op je dak en in je tuin.

Stil en zonder buitenunit

Doordat de panelen de warmte uit de buitenlucht halen, is geen buitenunit met ventilator nodig. Daardoor blijft het buiten stil. Dat is prettig voor jezelf en voor je buren, zeker in een rijtjeshuis waar woningen dicht op elkaar staan.

Stroom en warmte uit een systeem

Een PVT-systeem levert zowel elektriciteit als de warmtebron voor je verwarming. Je hebt dus geen aparte zonnepanelen en een aparte warmtepompbron nodig, maar één samenhangende installatie.

Ruimtebesparend en esthetisch

Omdat een paneel twee functies vervult, gebruik je het dakoppervlak efficiënt. De panelen liggen onopvallend op het dak en er is geen kast in de tuin nodig. Daardoor blijft je woning er strak uitzien.

Waar moet je op letten bij een PVT-systeem?

Een PVT-systeem werkt het best in een goed geïsoleerde woning met een afgiftesysteem op lage temperatuur, zoals vloerverwarming. De investering kan hoger liggen dan bij andere warmtepompsystemen. Daarom is het belangrijk om vooraf te bekijken welke oplossing het beste past bij jouw woning en situatie.

Isolatie en lage temperatuur

Een warmtepomp levert warmte op een lagere temperatuur dan een traditionele cv-ketel. Daarom werkt een PVT-systeem het best in een woning die goed is geïsoleerd en die warmte afgeeft via vloerverwarming of radiatoren die geschikt zijn voor lage temperatuur. Goede isolatie is dus een belangrijke voorwaarde.

Investering, subsidie en terugverdientijd

Voor een PVT-systeem kun je gebruikmaken van de ISDE-subsidie. Voor een warmtepomp van minimaal 4 kW met energielabel A+++ bedraagt deze subsidie € 4.425, volgens RVO. Verwarming is veruit de grootste energiepost van een huishouden: ongeveer 78 procent van het aardgasverbruik gaat naar het verwarmen van de woning, volgens het CBS. Juist op die post bespaart een PVT-systeem. Bekijk de volledige uitleg over de kosten van een PVT-systeem en de subsidie voor een PVT-systeem.

Voor wie is een PVT-systeem geschikt?

Een PVT-systeem is vooral geschikt voor huiseigenaren die van het gas af willen, hun woning goed hebben geïsoleerd en waarde hechten aan een stille, onopvallende installatie. Een PVT-systeem heeft geen buitenunit of bodembron nodig, wat het geschikt maakt voor veel verschillende woningen.

Twijfel je of een PVT-systeem of een ander type warmtepomp beter bij je woning past, lees dan ons overzicht van de soorten warmtepompen en de eerlijke vergelijking tussen een PVT-systeem en een lucht-water warmtepomp.

Woningen met PVT-panelen op het dak in renovatieproject in Raalte

Veelgestelde vragen over PVT-systemen

Veelgestelde vragen over PVT-systemen

Ja, een PVT-systeem werkt het hele jaar door. De panelen oogsten ook warmte uit de buitenlucht en niet alleen uit direct zonlicht, waardoor het systeem ook op koude en bewolkte dagen warmte levert. Op de koudste dagen vraagt het systeem wat meer elektriciteit.

Nee, een PVT-systeem heeft geen buitenunit nodig. De panelen op het dak nemen de rol van de buitenunit over. Daardoor staat er geen ventilator in de tuin en blijft het buiten stil, ruim binnen de Nederlandse geluidsnorm van 40 dB op de erfgrens.

Een gewoon zonnepaneel wekt alleen elektriciteit op. Een PVT-paneel wekt elektriciteit op en oogst warmte via een warmtewisselaar aan de achterkant. Daardoor levert een PVT-paneel zowel stroom als de warmtebron voor een warmtepomp.

De investering voor een PVT-systeem verschilt per woning en situatie. Een basisinstallatie is beschikbaar vanaf ongeveer € 8.000 inclusief btw, na aftrek van de ISDE-subsidie. De uiteindelijke prijs hangt onder andere af van het aantal panelen en het benodigde vermogen van de warmtepomp.

Ja, voor de warmtepomp in een PVT-systeem kun je ISDE-subsidie aanvragen. Voor een warmtepomp van minimaal 4 kW met energielabel A+++ bedraagt de subsidie 4.425 euro, volgens RVO. Je vraagt de subsidie aan nadat de installatie is uitgevoerd.

Conclusie

Een PVT-systeem combineert de opwekking van stroom en warmte in één installatie en maakt het mogelijk om een woning gasloos te verwarmen zonder buitenunit. Dankzij het ontbreken van een ventilator buiten blijft het systeem stil en bevat het minder bewegende onderdelen, wat bijdraagt aan een lange levensduur en beperkte onderhoudsbehoefte. In combinatie met een hoog rendement en de beschikbare subsidie kan dit zorgen voor lage gebruikskosten op de lange termijn. Met de Qpanel, de Qube-warmtepomp en het LinQ-monitoringsysteem levert HR energy een compleet PVT-systeem uit één hand, geproduceerd in Nederland. Wil je weten of een PVT-systeem bij jouw woning past? Bekijk dan de mogelijkheden van HR energy en de bijbehorende kosten en subsidie.